بر اساس طرح اولیه جمعی از نمایندگان مجلس :

«داوطلبانی که در یکی از حوزه های انتخابیه ثبت نام نموده اند و صلاحیت آنها تأیید شده است، فقط برای یک بار می توانند تا پانزده روز قبل از روز اخذ رأی، حوزه انتخابیه خود را صورت کتبی از طریق هیأت اجرائی تغییر دهند. این دسته از داوطلبان نیاز به ثبت نام مجدد نداشته و به جز در مواردی که مدرک جدیدی در حوزه انتخابیه جدید به دست آمده است، نیاز به بررسی مجدد صلاحیت آنها نمی باشد.»

قانون فوق بصورت کلی بوده و با توجه به قانون فوق هر داوطلبی اعم از داوطلب حوزه انتخابیه شهر و روستا در سراسر حوزه انتخابیه کشور می‌توانست تغییر حوزه انتخابیه بدهد و از روستا به شهر و برعکس امکان پذیر بود

اما این قانون توسط مجلس ایراد گرفته شد و به کمسیون مربوطه ارجاع داده شد تا ابهامات برطرف شود و با رفع ابهام کمسیون به صحن مجلس برگشت و به صورت زیر به تصویب رسید

بر اساس تبصره ۴ ماده ۳۷ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران و دهیاران:

«داوطلبانی که در یکی از حوزه های انتخابیه ثبت نام نموده اند و صلاحیت آنها تأیید شده است، فقط برای یک بار می توانند تا پانزده روز قبل از روز اخذ رأی، حوزه انتخابیه شهر و روستای خود را در محدوده همان شهرستان و با احراز شرایط مندرج در این ماده و مواد (۴۱) و (۴۲) این قانون به صورت کتبی از طریق هیأت اجرائی تغییر دهند. این دسته از داوطلبان نیاز به ثبت نام مجدد نداشته و به جز در مواردی که مدرک جدیدی در حوزه انتخابیه جدید به دست آمده است، نیاز به بررسی مجدد صلاحیت آنها نمی باشد.»

حال سوال این است که آیا داوطلبان می‌توانند حوزه انتخابیه خود را از روستا به شهر یا برعکس تغییر دهند؟!

به نظر می رسد پاسخ این سوال همچنان مبهم است و در این خصوص رفع ابهام نشده است

از طرفی میتوان گفت بر اساس این تبصره امکان تغییر حوزه از روستا به شهر یا برعکس در حوزه یک شهرستان وجود دارد چرا که قانون گذار تفکیکی قائل نشده است و با توجه به طرح اولیه و مقصود قانونگذار این تغییر حوزه امکان پذیر باشد

شاید سوالی که در این خصوص پیش آید این است که شرایط داوطلبان شورای روستا و شهر متفاوت می باشد برای مثال مدرک تحصیلی برای روستا نهایتا دیپلم می باشد اما برای شهر حداقل لیسانس نیاز می باشد که این موضوع با عبارت «با احراز شرایط مندرج در این ماده…تغییر دهند» و یکی شرایط مندرج در این ماده (۳۷) شرایط مدارک تحصیلی می باشد یعنی در مثال فوق فردی که خواستار تغییر حوزه انتخابیه از روستا به شهر می باشد باید دارای مدرک لیسانس باشد و اگر بخواهیم با این تفسیر که شرایط داوطلبان شهر و روستا متفاوت می باشد باید در نظر گرفته شود که شرایط روستا ها نیز با هم متفاوت می باشد و برای مثال برخی روستا با توجه به جمعیت صرف داشتن سواد خواندن و نوشتن کفایت میکند و در روستای دیگر فرد داوطلب باید دیپلم داشته باشد!!!

در طرف دیگر عده ای معتقدند که این ماده قانونی صرفا برای تغییر حوزه انتخابیه از روستا به روستای دیگر و از شهر به شهر دیگر در حوزه شهرستان می باشد و انتخابات شورای شهر و روستا کاملا با هم متفاوت هستند و افراد می‌توانند به روستا و شهرهای هم سطح تغییر حوزه بدهند

با مشاهده طرح اولیه و مشروح مذاکرات مجلس نیز این ابهام برطرف نشد و حتی کمسیون مربوطه نیز این ابهام را نسبت به طرح مطرح کرده بوده و تصویب این قانون را مشروط به این رفع ابهام نموده که آیا تغییر حوزه از روستا به شهر یا برعکس امکان دارد یا خیر ؟ که النهایه مجلس شورای اسلامی بدون رفع ابهام قانون فوق را تصویب کرده است

با توجه به پیگیری ها و سوال از چندین نماینده مجلس این موضوع برای برخی از آنها مبهم بود و پاسخی صریحی برای آن نداشتند

همچنین مطابق سوال از کمسیون امور داخلی کشور و شورا ، صریحا بیان داشتند که مطابق این قانون ، تغییر حوزه انتخابیه از شهر به شهر و روستا به روستای هم سطح امکان پذیر می باشد و تغییر حوزه از روستا به شهر یا برعکس میسر نیست.

با این وصف به نظر می رسد که نمایندگان طی یک استفساریه از مجلس صریحا رفع ابهام نمایند

بهرام سبزی