اظهارات اخیر فرماندار تالش مبنی بر اینکه «دستگاه‌ها باید از آمارسازی عبور کنند و قانون جوانی جمعیت باید در میدان اجرا شود»، شاید یکی از صریح‌ترین موضع‌گیری‌ها درباره وضعیت اجرای سیاست‌های جمعیتی در شهرستان باشد؛ اما در کنار این سخنان، یک پرسش اساسی همچنان باقی است: چرا با وجود سال‌ها تأکید بر حمایت از خانواده و فرزندآوری، شاخص‌های جمعیتی تالش همچنان روند نگران‌کننده‌ای را نشان می‌دهد؟

کاهش ۱۸.۸ درصدی تولد در تالش، تنها یک عدد در جدول‌های آماری نیست؛ این عدد بازتابی از شرایطی است که بسیاری از خانواده‌ها هر روز با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. خانواده‌هایی که پیش از تصمیم برای داشتن فرزند، با دغدغه اشتغال، درآمد، مسکن و هزینه‌های روزمره زندگی مواجه هستند.

فرزندآوری زمانی به یک انتخاب امیدوارکننده تبدیل می‌شود که خانواده نسبت به آینده اطمینان داشته باشد. اما امروز بسیاری از زوج‌های جوان با این پرسش روبه‌رو هستند که آیا می‌توانند هزینه‌های ابتدایی زندگی یک کودک را تأمین کنند؟ آیا آینده‌ای از نظر شغل، مسکن و امنیت اقتصادی برای فرزندشان وجود خواهد داشت؟

در شرایطی که تهیه اقلام ضروری کودک مانند شیرخشک و پوشک برای برخی خانواده‌ها به دغدغه تبدیل شده، صحبت از افزایش جمعیت بدون توجه به مشکلات اقتصادی، نمی‌تواند نتیجه مطلوبی به همراه داشته باشد. حمایت از فرزندآوری فقط در قالب مصوبه، جلسه و گزارش اداری معنا پیدا نمی‌کند؛ حمایت واقعی باید در زندگی روزمره مردم دیده شود.
از سوی دیگر، کاهش ازدواج و افزایش نگرانی جوانان نسبت به تشکیل خانواده، حلقه دیگری از این زنجیره است. نمی‌توان انتظار داشت بدون فراهم کردن زمینه ازدواج آسان، اشتغال پایدار و مسکن مناسب، نرخ تولد افزایش پیدا کند. فرزندآوری محصول یک فرآیند اجتماعی است، نه نتیجه یک دستور اداری.

اینکه فرماندار تالش بر ضرورت عبور دستگاه‌ها از آمارسازی تأکید کرده، می‌تواند نقطه شروع یک تغییر رویکرد باشد؛ تغییری که در آن عملکرد دستگاه‌ها نه با تعداد جلسات و گزارش‌ها، بلکه با میزان اثرگذاری واقعی در زندگی مردم سنجیده شود.

قانون جوانی جمعیت زمانی موفق خواهد بود که مردم آثار آن را لمس کنند؛ وقتی یک زوج جوان برای ازدواج و فرزندآوری احساس امنیت و امید داشته باشد، نیازی به تبلیغات گسترده نخواهد بود. هیچ خانواده‌ای مخالف داشتن فرزند نیست؛ مسئله اصلی، نگرانی از آینده‌ای است که برای فرزندان خود تصور می‌کند.
تالش امروز بیش از هر زمان دیگری به یک نگاه مدیریتی تازه در حوزه جمعیت نیاز دارد؛ نگاهی که از پشت میزهای اداری فاصله بگیرد و به میدان واقعی زندگی مردم برسد. کاهش تولد، معلول است؛ برای درمان آن باید علت‌ها را هدف گرفت.

بهرام سبزی

#صریح_خبر